تبلیغات
کشاورزی, دام و طیور, دامپروری, پرورش طیور - مروری بر مشخصات نژادهای گوناگون شترمرغ

کشاورزی, دام و طیور, دامپروری, پرورش طیور

حامی محصولات ارگانیک

امروزه شترمرغهای وحشی تنها در افریقا زندگی میكنند اما تا یك قرن پیش ،جمعیت وحشی در منطقه مدیترانه ای اروپا و در خاورمیانه نیز زندگی میكردند.

زیستگاه این حیوان مناطق نیمه خشك است بعبارت دیگر جایی كه دامنه نوسانات حرارت زیاد است یعنی از 40+ درجه سانتیگراد(104 درجه فارنهایت) تا چندین درجه سانتیگراد زیر صفر(32 درجه فارنهایت)،این امرعلت زیست شترمرغها را در هر اقلیمی توضیح میدهد. شترمرغ یا Struthio Camelus چهار زیر گونه دارد: كه معمولا Struthio Camelus Australis و S. C. Molibdophanse گردن آبی و S. C. Camelus و S.C. Masaicus گردن قرمز نامیده میشوند. متداولترین اسامی مورد استفاده سیاه افریقایی یا گردن سیاه است كه حاصل تلاقی های انتخاب شده بسیاری است كه اینكار بیش 100 سال قبل در افریقای جنوبی شروع شد و هدف از آن ابتدا اصلاح كیفیت پرها (برای بازار فرانسه)و پس از چند سال برای تولید چرم بود. در زیر به طور مختصر به خصوصیات نژادهای گوناگون اشاره شده است:
.....
1- گردن سیاه:
این نژاد گردن و پاهایی كوتاه و پوستی خاكستری دارد. فولیكولهای روی پوست زیاد و خیلی نزدیك بهم اند. منقار و پاهای ماده دارای قسمتهای روشنتری نسبت به نر است. متوسط تخمگذاری 65 عدد در هر فصل است و وزن تخمها 1/1 تا 6/1 كیلوگرم(53/3 –43/2 پوند) میباشد. این نژادمعمولا آرام است.
2- گردن آبی نامیبیا: این نژاد دارای گردن و پاهایی بلند ،اما بدنش كشیده بوده و قوزی برآمده در پشت دارد. پرها باریك و صافند. پوست دارای فولیكولهایی اندك و فاصله دار است. در طول فصل جفتگیری قسمت جلوی استخوان كف پا و پای نرقرمز میشوند. آنها فاقد یك صفت برجسته ای بوده و خیلی تحریك پذیرند.

3- گردن آبی زیمبابوه:
این نژاد قدبلند با بدنی توپر و خیلی سرزنده است. وزن و حجم بدن بیشتر از رایج ترین نژادهاست ، وزن ماده ها 140-120 كیلوگرم(310-265 پوند) ونرها 170-150 كیلوگرم(375-330 پوند) میباشد. در طول فصل جفتگیری ساق پا تا انتهای ران و نیز تمام كله و زیرپوست گردن قرمزرنگ میگردد. فولیكولهای پوست فاصله دارند. ماده ها پرهایی بلند و صاف داشته و پرهای روی سینه نرها تا حدی فردارند. منقار و پاهای ماده خاكستری كمرنگ است. ماده ها در هر فصل 60 تخم میگذارند كه وزن هر كدام 2/2-5/1 كیلوگرم(3/3-8/4 پوند) میباشد. این نژاد به سادگی اداره میشود.

4- گردن قرمز:
جثه بزرگی دارد ،اما هنوز بسیار مهاجم و كم تولید است. پوست تمام بدن صورتی رنگ است و در طول فصل جفتگیری پررنگتر میشود. سرفاقد پراست. ماده در سن 5-3 سالگی تخمگذاری را شروع میكند البته ماده خود را با سختی زیاد برای تولید مثل سازگار مینماید و بسیاری اوقات اصلا تخمی نمیگذارند و در هر حال جوجه های خیلی ضعیفی خواهند داشت.

5- نسل جدید گردن سیاه افریقایی:
نژاد سیاه افریقایی مرسومترین شترمرغ در جهان است همچنانكه مزرعه داران افریقای جنوبی تولید شترمرغها را برای پرارزشمند آنها (در حدود سال 1880) شروع كردند و ضمنا اولین صادركنندگان پرشترمرغ به سراسر جهان نیز بوده اند. بدلیل اینكه این نژاد به مدت طولانی برای تولید پرها و چرم مرغوب مورد انتخاب قرار گرفته جثه آن كوچك شده و لذا تولید گوشت خوبی ندارد.

تولید گوشت دومین نژاد شترمرغ معمول دنیا یعنی گردن آبی نامیبیا حتی كمتر از آن است. نامیبیا تقریبا بطور كامل كشوری بیابانی است. لذا شترمرغهای اولیه قد بلند و لاغر بودند تا بهتر بتوانند حرارت اضافی بدن خود را از دست دهند. در این مناطق كه تولید شترمرغها در حال حاضر به فعالیتی جدی بدل شده است دو نژاد بالا هرچه بیشتر توسط نژاد گردن آبی زیمبابوه در حال جایگزینی میباشند زیرا این نژاد جثه بزرگی دارد كه با تخمگذاری خوب و زودرسی آن مرتبط است بعلاوه بدلیل منشا اولیه اش راحتتر در اقلیم های سردتر سازگار میشود. زیمباوه در مقایسه با همه مناطق اولیه دیگر شترمرغ كشوری بسیار سردتر است ،زیرا این كشور از فلاتی تشكیل شده كه از لحاظ پوشش گیاهی غنی است ،لذا گله اولیه در آنجا از شترمرغهایی بزرگ و سنگین وزن بوجود آمده است. این نژاد سرعت رشدی بسیار سریعتر از سایر نژادها دارد ،بطوریكه تنها در 7 ماهگی به وزن بیش از 100 كیلوگرم (220 پوند) میرسد. تا بحال مبنای انتخاب شترمرغهایی كه اكثرا مزرعه داران ایتالیایی (و نیز مزرعه داران سایركشورها) خریداری كرده اند برمبنای پیروی از قوانین تولیدی نبوده بلكه به دلایل بسیار گوناگونی از جمله جاذبه قیمت های پایین شترمرغ ،مشورت با فروشنده یا بواسطه وعده های بی اساس عده قلیلی از مزرعه داران صورت گرفته كه در نهایت برای مزرعه آنها بی ثمر بوده است. هم اكنون، باوجودی كه خیلی دیر شده ولی نژاد گردن آبی زیمبابوه كه از جمله در ایتالیا از طرف كسانی كه بعد از مرحله احتكار اولیه شترمرغ میخواهند كار تولید شترمرغ را بصورتی جدی و به روشی حرفه ای تر ادامه دهند بسیار مورد تقاضاست در نتیجه این حرفه همواره سود خوبی در بر خواهد داشت. نژاد گردن آبی زیمبابوه برای مزارعی كه میخواهند در آینده رقابتی باشند به جزئی اساسی تبدیل شده و لذا چشم پوشی از داشتن گروههای 2 یا 3 تایی شترمرغ كه دارای نرهای گردن آبی باشند ،غیرممكن است. برخی از مزارع در تولید شترمرغهای نژاد گردن آبی زیمبابوه تخصص دارند.
گله مولد عمدتا از شترمرغهای منتخب از منشا گردن آبی خالص تشكیل شده است كه از لحاظ رشد بزرگترین و زودرس ترین نژاد میباشد و میتوانند ابعاد بدنی و وزن بیشتری در زمان كوتاهتر بدست آورند ،یعنی در حال حاضر در 7 ماهگی به وزن بیش از 100 كیلوگرم میرسند ،لذا گوشت بیشتری تولید كرده و نسبت وزن به گوشت بسیار بهتری دارا میباشند.
یك شترمرغ 100 كیلوگرمی(220 پوندی) ممكن است از 27 تا 48 كیلوگرم(106-59 پوند) گوشت قابل خوردن تولید كند ،كه این امر عمدتا به نژاد آن بستگی دارد ،لذا برای موفقیت مزرعه ،انتخاب ایده آل ترین شترمرغها بدین منظور كاری اساسی است (بهترین تولید متوسط متعلق به نژاد گردن آبی زیمبابوه است). تقریبا 3/2 گوشت قابل خوردن بوسیله 10 عضله اصلی آن بخش از لاشه تولید می شود كه استیك های بزرگ از آنها بدست می آیند.
گوشت شترمرغ نباید با گوشت گاو یا اسب كه در آنها استخوانها ،غلاف غضروفی ،غضروف یا چربی نیز همراه با گوشت اند ،مقایسه شود، از طرفی این گوشت بسیار لخم است لذا نباید حتی با بهترین برشهای لخم سایر گوشتها نیز مقایسه شود، بلكه فقط با فیله قابل مقایسه است كه همین موضوع موجب شده تا نسبت قیمت به كیفیت در این گوشت بسیار بهتر گردد. یكی از ارزشمندترین چیزها از نظر سرآشپزهای رستورانها مقدارغذای حاصل از هر كیلوگرم گوشت شترمرغ است كه معمولا عملكرد (طباخی) آن 20-15 درصد بهتر از هر گوشت دیگری است.
نه تنها گوشت شترمرغ بلكه با استفاده ازجگر، دل و گردن آن نیز خوراك استخوان مغزدار و آبگوشت واقعا خوشمزه ای تهیه میشود. متاسفانه ،امروزه هنوز هم گوشت تازه شترمرغ كمیاب است ،زیرا قسمت اعظم آنچه كه در سوپرماركتها فروخته میشود ،از افریقای جنوبی یا سایر كشورها وارد میشود. طعم در گوشت منجمد شترمرغ ،همانند سایر گوشتها قدری از بین میرود. گوشت تازه، واقعا چیز دیگری است. گرچه رنگ قرمز و طعم آن خیلی به گوشت گاو نزدیك است ، ولی گوشت شترمرغ تردی گوشت طیور را دارد ،زیرا فیبرهای گوشت آن كاملا كوتاهند. این گوشت طعم بسیار خاصی دارد و از ویژگیهای خاص آن سادگی تشخیص آن است و اگر چه خوشمزه تر از گوشت گاو است ولی از گوشت طیور نیز تیره تر است. این گوشت از هر گوشت دیگری قابل هضم تر است زیرا به علت تردی زودپز بوده و بخاطر طعم خوشمزه خاصش نیازی به سس یا خورشی اضافی ندارد. ویژگیهای اصلی گوشت شترمرغ آنرا بهتر از هرنوع گوشت دیگری مینماید. فراتر از میزان كم عوامل چربی كه 2-1%میباشند(99-98% بدون چربی)، توجه به این نكته مهم است كه آنها به نسبت ایده آل یك سوم بین سه نوع چربی یعنی اسیدهای چرب اشباع ،اسیدهای چرب غیر اشباع یك ظرفیتی و اسیدهای چرب غیر اشباع چند ظرفیتی تقسیم میشوند. میزان اسید لینولنیك آن خیلی بالاست (كه این نوع اسید چرب ،اسید چربی غیر اشباع چند ظرفیتی است و بدن انسان نمیتواند آنرا بسازد ،اما برای متابولیسم بدن خیلی ضروری است). متوسط HDL (كلسترول خوب) در این گوشت خیلی بالاست ،تقریبا 62-60% . میزان –L كارنیتین (كه ماده ای اساسی برای متابولیسم چربی های درون سلولی است) در بین تمام حیوانات اهلی بالاترین است و میزان كراتین كه متابولیسم انرژیك قلب را بهبود میبخشد نیز خیلی بالاست. میزان آهن آن 7/3 میلی لیتر در هر 100 گرم است كه بالاترین میزان در بین گوشتهاست یعنی بالاتر از گوشت سینه بوقلمون (5/2 میلی گرم) یا گوشت مرغ (9/0 میلی گرم) و یا گوشت گاو(65/1 میلی گرم) . بعلاوه گوشت شترمرغ میزان بالایی از عناصر كم نیاز مانند روی و منیزیم را داراست. نباید فراموش كرد كه گوشت شترمرغ ویتامین PP (نیاسین) را تامین كرده ،و نسبت به سایر گوشتها مقادیر بیشتری ویتامینهای A و C (كه بقیه انواع گوشت فاقد آنها هستند) ،علاوه بر ویتامینهای B1 و B2 (ریبوفلاوین) تامین مینمایند. به تمام دلایل بالا این گوشت برای ورزشكاران (بعلاوه برای تمام كسانی كه مجبور به انجام فعالیتهای بسیار طولانی هستند ،مانند دوچرخه سواران ،شناگران ،دوندگان دو استقامت ،جاده نوردها ،دوندگان دو ماراتون و غیره) و همچنین برای افراد در دوره نقاهت و بزرگسالان توصیه میشود. در بسیاری كشورهای اروپایی ،گرچه مصرف گوشت شترمرغ برای موارد ذیل اجباری نیست ولی توسط جراحان قلب برای بیمارانشان قبل و بعد از جراحی یا به عنوان پیشگیری در برابر بیماریهای قلبی و عروقی بهترین و موثرترین درمان بر علیه كلسترول توصیه شده و نیز برای افراد با فشار خون بالا ، بدلیل میزان بسیار كم سدیم آن و در سالنهای زیبایی با اهداف اجرای رژیم غذایی و حفظ تندرستی پیشنهاد می گردد و بالاخره اینكه بسیاری از خطوط هواپیمایی گوشت شترمرغ را در صورت غذای پروازهای درجه یك خورد وارد كرده اند.
فراموش نكنید گوشت با كیفیت خوب همیشه از شترمرغهایی بدست می آید كه در هوای آزاد و در فضا های بزرگ پرورش می یابند نه آنهایی كه در قفسها یا در محیط های بسته و سالنهای سرپوشیده نگهداری میشوند. بعلاوه شترمرغها خوراك دادن اجباری را تحمل نكرده و نمیتوان آنها را با استروژنها چاق كرد یا با آنتی بیوتیكها تا روزهای آخر قبل از كشتار(همانند سایر گونه های اهلی) پروار نمود. گوشت شترمرغ علاوه بر تردی و مزه خوب ،سالم و بی ضرر نیز میباشد.
 

  • آخرین پستها

آمار وبلاگ