تبلیغات
کشاورزی, دام و طیور, دامپروری, پرورش طیور - گذشته آب در ایران

کشاورزی, دام و طیور, دامپروری, پرورش طیور

حامی محصولات ارگانیک

27 مرداد 91

گذشته آب در ایران

نویسنده: ماهنامه مزرعه داران   طبقه بندی: آبیاری، 

امپراتوری بزرگ ایرانیان در دوره هخامنشی و ترقی آن در زمان ساسانیان مدیون دانش آب شناسی ایرانیان بوده است. مردمان ایران زمین از دیرباز به ارزش آب به عنوان ماده زندگی بخش و ارزشمند آگاه بودند. نیاز طبیعی بشر به آب، وضع جغرافیایی فلات ایران و آمیابی این مایع گرانبها ارزش آن را نزد ایرانیان دوچندان آرده بود.

آناهیتا ایزد آبها، یكی از بزرگ ایزدان پیش از زرتشت بوده است. آب در آیین زرتشت پاك است. و مظهر پاآی زرتشت از اهورامزدا درخواست می آند آه رودها را از آبی به ستگری شانه اسب لبالب آرده و پیروان خویش می آموزد آه آلوده آردن آب به هر شكل و گونه ای اهریمن و خلاف دین است. هنوز هم آیین هایی از ایزد آبها به یاد مانده آه
می توان به مراسم بی لگردانی و جو یروبی در دامنه آتشكده آوه در تیمور محلات اشاره آرد. سن گنوشته ها و لوحهایی نیز از ایران باستان برجای مانده آه نشان می دهد مردمان آن روزگار آبهای زیرزمینی را با آندن آاریزهای دراز و بسیار عمیق به روستاها و شهرهای خود می رسانده است. پروفسور هانری گوبلر آه بیش از سی سال بر روی
قنات های ایران تحقیق آرده طول این قنات ها را بیش از ٤٠٠ هزار آیلومتر م یداند آه چندین برابر دیوار چین است. قنات قصبه گناباد به طول ٣٥ آیلومتر و ژرفای بیش از ٣٠٠ متر و چاههایی با فاصله منظم ٥٠ متری یكی از شاهكارهای به جای مانده از عهد هخامنشیان است. حكیم ناصرخسرو قبادیانی در سفر خود از قنات گناباد به عنوان یك قنات پرآب و پرمنفعت یاد می آند. عظمت قنات های ایران در حدی است آه آارشناسان بین المللی آبهای زیرزمینی همچون باتلو، آولمان و دیگران معتقدند قناتهای لوس آنجلس و پاسادانای آالیفورنیا و همچنین قنات های شیلی و مكزیك در زمان سلطه اسپانیای یها و توسط مهندسان و آارگران ایرانی ساخته شده است. با وجودی آه اآثر تمدنهای باستانی در آنار رودهای بزرگ همچنین نیل، دجله، فرات، هوانگ هو و یانگ تسه شكل گرفته است، اما تنها آشوری آه به دور از هر رودخانه عظیم شكل گرفت و به امپراتوری جهان شمول تبدیل شد ایران بود.
جهش چشمگیر امپراتوری ایران مدیون قنات بود در زمان هخامنشیان اگر آسی زمین بایری را با احداث قنات آبیاری م یآرد ٥ سال از پرداخت مالیات معاف م یشد. همچنین به گواهی تاریخ مصر اسكیلاآس هخامنشی دریاسالار پارسی هنگام اقامت در مصر فنون احداث آاریز را به مصریان آموخت در زمان ساسانیان نیز رساله مدیگان هزاردستان
در شرح ساخت و لایروبی قنات و آاریز و استفاده هوشمندانه از آن تألیف شد آه رونوشتهایی از آن به سراسر جهان رفت.
دانش آ بشناسی در ایران پس از اسلامی نیز رشد زیادی پیدا آرد در آتاب آثارالباقیه ابوریحان بیرونی درباره آم و زیاد شدن آب چشمه سارها، آاریزها و رودخانه ها آمده است. زیاد شدن آبها در جمیع النهار به یك حالت نیست بلكه آنها اختلاف بزرگی با هم دارند. چنانچه جیحون هنگامی آبش زیاد می شود آه دجله و فرات رو به آمی گذارند و
علت آن این است آه هر رودخانه ای آه سرچشمه آن در نواحی سردسیر باشد آب آن در تابستان زیاد است و در زمستان آمتر است زیرا بیشتر آبهای اصلی آن از چشمه سارها گرد می آید و رطوبتهایی آه در آوهها است سبب زیادت و نقصان آب این رودخانه ها می شود.
حكیم ابوعلی سینا نیز در آتاب دان شنامه علایی فصلی مجزا را به دانش آب اختصاص داده است. سد آریت در نزدیكی طبس آه در زمان هخامنشیان ساخته شده یكبار در عهد ساسانیان و یك بار دیگر در زمان خواجه نصیرالدین طوسی بازسازی شد این سد آه شصت و چهار متر ارتفاع داشت بیش از ششصد سال بزرگترین سد دنیا بود در
دوران هخامنشیان بیش از شصت سد در ایران ساخته شد آه این آار جدا از ساخت پل و بندهای آوچكتر است در زمان ساسانیان نیز پل دنبد شوشتر با درازای بیش از پانصد متر ساخته شد.
تاریخ نام سازنده این پل را یك سازنده ایرانی به نام ابراتوس ثبت آرده است. پل دخترهایی آه در سراسر ایران از جمله سروستان و میانه به چشم می خورد همگی نشانه هایی از دانش آب شناسی در ایران باستان است. ایرانیان باستان سه نوع اسباب داشتند. اسباب تئوری آه به نا مهای نوزس پاپره هم شناخته می شود و محورهای
عمودی و پر ههای قاشقی داشت.
آسیاب چرخی آه رومیان آن را ویتریاد نام نهاده بودند و توسط مهرداد اشكانی اختراع شد آه محور افقی داشت. آسیاب شناور نیز با پر ههای بزرگ پارویی دوران می آرد.
بازماندگان این آسیابها هنوز در شوشتر دیده می شود. دستگاه پالایش آب در چغازنبیل نخستین و قدیم یترین دستگاه تصفیه آب جهان است آه به طریق ظروف مرتبط آب گل آلود رودخانه آرخه را به آبی سالم و گوارا تبدیل می آرد. آب انبارهای استانهای آویری نمونه دیگری از صنعت پیش رفته آب در ایران باستان است.
مراآزی آه به نگهداری و تصفیه همراه آب اختصاص داشت همزمان به تبدیل و خنك آردن آن نیز م یپرداخت. آثاری از خن كآننده آب در شوش و شوشتر نیز در آنار توصیفهای گردشگران و دریانوردانی همچون ناصرخسرو برجای است. همچنین فانوسهای دریایی و شرایط جوی دریاها بخش دیگری از دان ش آ بشناسی ایرانیان است..

  • آخرین پستها

آمار وبلاگ